7. خلوت طلبیدن آن ولی از پادشاه جهت دریافتن رنج كنیزك
7.1 چون حکیم از این سخن آگاه شد وز درون همداستان شاه شد *
7.2 گفت: ای شه، خلوتی كن خانه را دور كن هم خویش و هم بیگانه را
7.3 كس ندارد گوش در دهلیزها تا بپرسم از كنیزك چیزها
7.4 خانه خالی کرد شاه و شد برون تا بپرسد از کنیزک او فسون *
7.5 خانه خالی ماند و، یك دیار نی جز طبیب و جز همان بیمار، نی
7.6 نرم نرمك گفت: شهر تو كجاست؟ كه علاج اهل هر شهری جداست
7.7 واندر آن شهر از قرابت كیستت؟ خویشی و پیوستگی با چیستت؟
7.8 دست بر نبضش نهاد و یك به یك باز میپرسید از جور فلك
7.9 چون كسی را خار در پایش خلد پای خود را بر سر زانو نهد
7.10 وز سر سوزن، همی جوید سرش ور نیابد میكند با لب ترش
7.11 خار در پا شد چنین دشوار یاب خار در دل چون بود؟ واده جواب
7.12 خار دل را گر بدیدی هر خسی دست كی بودی غمان را بر كسی
7.13 كس به زیر دم خر، خاری نهد خر نداند دفع آن، بر میجهد
7.14 خر ز بهر دفع خار، از سوز و درد جفته می انداخت، صد جا زخم كرد
7.15 آن لگد، کی دفع خار او کند؟ حاذقی باید که بر مرکز تند *
7.16 بر جهد آن خار محكمتر زند عاقلی باید كه خاری بر كند
7.17 آن حكیم خارچین استاد بود دست میزد، جا به جا می آزمود
7.18 زآن كنیزك بر طریق داستان باز می پرسید حال دوستان
7.19 با حكیم او رازها میگفت فاش از مقام و خواجگان و شهر تاش
7.20 سوی قصه گفتنش میداشت گوش سوی نبض و جستنش میداشت هوش
7.21 تا كه نبض از نام كی گردد جهان او بود مقصود جانش در جهان
7.22 دوستان شهر او را بر شمرد بعد از آن شهر دگر را نام برد
7.23 گفت: چون بیرون شدی از شهر خویش در كدامین شهر میبودی تو بیش؟
7.24 نام شهری گفت و زآن هم در گذشت رنگ روی و نبض او دیگر نگشت
7.25 خواجگان و شهرها را یك به یك باز گفت از جای و از نان و نمك
7.26 شهر شهر و خانه خانه قصه كرد نی رگش جنبید و، نی رخ گشت زرد
7.27 نبض او بر حال خود بُد بی گزند تا بپرسید از سمرقند چو قند
7.28 آه سردی برکشید آن ماه روی آب از چشمش روان شد همچو جوی *
7.29 گفت: بازرگانم آنجا آورید خواجه ای زرگر در آن شهرم خرید *
7.30 در بر خود داشت ششماه و فروخت چون بگفت این، زآتش غم برفروخت *
7.31 نبض جست و روی سرخ و زرد شد كز سمرقندی، زرگر فرد شد
7.32 چون ز رنجور آن حكیم این راز یافت اصل آن درد و بلا را باز یافت
7.33 گفت: كوی او كدام است در گذر او سر پل گفت و كوی غاتفر
7.34 گفت آنگه، آن حکیم با صواب آن کنیزک را، که رستی از عذاب *
7.35 گفت: دانستم كه رنجت چیست، زود در علاجت سحرها خواهم نمود
7.36 شاد باش و فارغ و ایمن، كه من آن كنم با تو، كه باران با چمن
7.37 من غم تو میخورم، تو غم مخَر بر تو من مشفق ترم از صد پدر
7.38 هان و هان این راز را با كس مگو گر چه شاه از تو كند بس جستجو
7.39 تا توانی پیش کس مگشای راز بر کسی این در مکن زنهار باز *
7.40 چون كه اسرارت نهان در دل شود آن مرادت زودتر حاصل شود
7.41 گفت پیغمبر: هر آنکو سر نهفت زود گردد با مراد خویش جفت
7.42 دانه چون اندر زمین پنهان شود سِرّ آن، سر سبزی بستان شود
7.43 زرّ و نقره گر نبودندی نهان پرورش كی یافتندی زیر كان ؟
7.44 وعده ها و لطفهای آن حكیم كرد آن رنجور را ایمن ز بیم
7.45 وعده ها باشد حقیقی دل پذیر وعده ها باشد مجازی تاسه گیر
7.46 وعده ی اهل كرم گنج روان وعده ی نااهل شد رنج روان
7.47 وعده را باید وفا کردن تمام ور نخواهی کرد، باشی سرد و خام *