22.1             حكم های هر یكی نوع دگر                        این خلاف آن، ز پایان تا به سر

22.2             در یكی راه ریاضت را و جوع                        ركن توبه كرده و، شرط رجوع

22.3             در یكی گفته: ریاضت سود نیست               اندر این ره، مخلصی جز جود نیست

22.4             در یكی گفته كه: جوع و جود تو                   شرك باشد از تو با معبود تو

22.5             جز توكل جز كه تسلیم تمام                       در غم و راحت همه مكر است و دام

22.6             در یكی گفته كه: واجب خدمت است          ورنه اندیشه ی توكل تهمت است

22.7             در یكی گفته كه: امر و نهیهاست                بهر كردن نیست، شرح عجز ماست

22.8             تا كه عجز خود ببینیم اندر آن                       قدرت حق را بدانیم آن زمان

22.9             در یكی گفته كه: عجز خود مبین                 كفر نعمت كردن است آن عجز، هین

22.10          قدرت خود بین كه این قدرت از اوست          قدرت خود نعمت او دان كه هوست

22.11          در یكی گفته: كز این دو بر گذر                    بت بود هر چه بگنجد در نظر

22.12          در یكی گفته: مكش این شمع را                كین نظر چون شمع آمد جمع را

22.13          از هوای خویش در هر ملتی                       گشته هر قومی اسیر ذلتی *

22.14          از نظر چون بگذری و از خیال                       ُكشته باشی نیم شب شمع وصال

22.15          در یكی گفته: بكش، باكی مدار                  تا عوض بینی یکی را صد هزار

22.16          كه ز كشتن، شمع جان افزون شود             لیلی ات از صبر چون مجنون شود

22.17          ترك دنیا، هر كه كرد از زهد خویش              پیش آید پیش او دنیا و بیش

22.18          در یكی گفته كه: آنچت داد حق                   بر تو شیرین كرد در ایجاد حق

22.19          بر تو آسان كرد و خوش آن را بگیر                خویشتن را در میفگن در زحیر

22.20          در یكی گفته كه: بگذار آن ِ خَود                   كان قبول طبع تو، ردّ است و بد

22.21          راههای مختلف آسان شدست                   هر یكی را ملتی چون جان شدست

22.22          گر میسر كردن حق ره بُدی                        هر جهود و گبر از او آگه شدی

22.23          در یكی گفته: میسر آن بود                        كه حیات دل، غذای جان بود

22.24          هر چه ذوق طبع باشد چون گذشت            بر نیارد همچو شوره ریع و كشت

22.25          جز پشیمانی نباشد ریع او                          جز خسارت پیش نارد، بیع او

22.26          آن میسر نبود اندر عاقبت                           نام او باشد معسر عاقبت

22.27          تو معسر، از میسر باز دان                          عاقبت بنگر جمال این و آن

22.28          در یكی گفته كه: استادی  طلب                 عاقبت بینی نیابی در حسب

22.29          چشم بر سر و ندارد ایتلاف                        دور شو تا یابی از حق ائتلاف *

22.30          عاقبت دیدند هر گون امتی                         لاجرم گشتند اسیر زلتی

22.31          عاقبت دیدن نباشد دست باف                    ور نه، كی بودی ز دینها اختلاف؟

22.32          در یكی گفته كه: استا هم تویی                 زانكه استا را شناسا هم تویی

22.33          مرد باش و، سخره ی مردان مشو              رو سر خود گیر و سر گردان مشو

22.34          در یكی گفته كه: این جمله توئی                می نگنجد در میان ما دوئی *

22.35          اینهمه آغاز ما، آخر یکیست                        هر كه او دو بیند احول مردكیست *

22.36          در یكی گفته كه: صد یك چون بود؟              این كه اندیشد؟ مگر مجنون بود

22.37          هر یكی قولی است، ضد همدگر               چون یكی باشد؟ بگو، زهر و شكر

22.38          در معانی اختلاف و در صور                         روز و شب بین خار و ُگل، سنگ و گهر *

22.39          تا ز زهر و، از شكر در نگذری                       كی تو از گلزار وحدت بو بری ؟

22.40          وحدت اندر وحدت است این مثنوی             از سمک رو تا سماک، ای معنوی *